Wulkan Stromboli

Opis wulkanu Stromboli

Turystyka na Stromboli

 

Stromboli – od strony północnej widziane z morza. Po lewej stronie znajdują się zabudowania Stromboli. Widać też aktywne kratery znajdujące się około 200 metrów poniżej szczytu, z których wydobywa się para.

Opis wulkanu Stromboli

Stromboli jest jednym z nielicznych wulkanów na Ziemi będącym w stanie ciągłej aktywności. Jest jednym z dwóch stale czynnych włoskich wulkanów. Stromboli tworzy najbardziej wysuniętą na północ wyspę archipelagu Wysp Eolskich (Isole Eolie). Masyw wulkanu wznosi się na wysokość 924 nad poziomem morza, a jego podstawa znajduje się na głębokości około 2000 metrów pod poziomem morza.


Odmiennie od tego co może się wydawać patrząc na Stromboli z pewnej odległości, wulkan ten jest bardzo skomplikowany w swojej strukturze, co odzwierciedla jego historię charakteryzującą się powstawaniem i zawalaniem się całej serii stożków wulkanicznych. Życie każdego ze stożków wulkanicznych wydaje się kończyć zapadnięciem się całego sektora, czyli ogromną lawiną skalną pozostawiającą po sobie potężne zagłębienie (lub amfiteatr). Po ostatniej zapaści, około 5000 lat temu, zaczął powstawać nowy stożek wulkaniczny wewnątrz ostatniej niszy powstałej po ogromnej zapaści znany dziś jako aktualne Stromboli, którego aktywny bok tworzy Sciara del Fuoco. Szczytowe kratery tego wulkanu znajdują się na wysokości 750 metrów, tzn. więcej niż 100 metrów poniżej najwyższego punktu. Zaraz ponad strefą kraterów (znaną również jako „taras kraterowy”) wznosi się "il Pizzo" ponad "la Fossa", cel wielu zwiedzających, z którego rozciąga się spektakularny widok na wnętrze kraterów.

 

Od wielu dziesięcioleci, można było wyróżnić trzy główne aktywne kratery, jeden wysunięty na północny-wschód, drugi w centrum i trzeci w części południowo-zachodniej. Każdy z tych kraterów zawiera kilka otworów erupcyjnych, których ilość i wielkość różnią się w zależności od poziomu aktywności erupcyjnej. W okresach wzmożonej aktywności ilość czynnych otworów sięga dziesięciu.


Czynne kratery są od wielu wieków miejscem ciągłej aktywności, normalnie polegającej na małych, dobrze oddzielonych od siebie, eksplozjach wyrzucających w powietrze kawałki rozżarzonej lawy i różnej ilości popiołów na wysokość dziesiątek i setek metrów ponad otwory. Eksplozje przeważnie trwają kilka sekund do dziesięciu sekund i są wyraźnie od siebie odseparowane z przerwami wahającymi się od jednej minuty do wielu godzin. Taka aktywność nosi nazwę „stromboliana”. Podczas okresów podwyższonej aktywności niektóre otwory wyrzucają w sposób ciągły skrawki lawy ("spattering") rzadko prowadzące do powstania małych wycieków lawy, jak to było pod koniec sierpnia 2009 i 7 stycznia 2010 roku.

 

Erupcje z powstawaniem wycieków lawy (z kraterów lub powstanie nowych otworów emitujących lawę poza kraterami) zachodzą z nieregularnymi przerwami (średnio jedna lub dwie na dziesięć lat) i powodują tymczasowe zawieszenie aktywności strombolianej w szczytowych kraterach. Wycieki lawy mogą osiągnąć morze, gdzie tworzą się delty z lawy, które zwykle ulegają szybkiej erozji dzięki oddziaływaniu wody morskiej. Takie wypływy mogą trwać od kilku do wielu miesięcy (erupcja 2002-2003: 206 dni). Początkowi wypływu lawy często towarzyszą silne eksplozje z szczytowych kraterów.


Zjawiskami najbardziej niebezpiecznymi w altywności Stromboli, są eksplozje większe w stosunku do zwyczajowej aktywności strombolianej, tak zwane „paroksyzmy”. Wiele z tych zjawisk wyrzuca bomby i bloki rozmiarów wielometrowych w strefie szczytowej (il Pizzo nad la Fossa). Podczas mocniejszych paroksyzmów upadki rozżarzonego materiału mogą powodować pożary roślinności na zewnętrznych zboczach wulkanu. Najsilniejsze paroksyzmy w ostatnich 100 latach miały miejsce w 1919, 1930 i w 2003.

 

Turystyka na Stromboli

Napływ turystów na wyspę jest głównym zasobem ekonomicznym Stromboli, do lat 70-tych przybywały tu przede wszystkim osoby poszukujące wyjątkowej atmosfery naturalnego i nie tkniętego środowiska pozbawionego zdobyczy cywilizacyjnych (brak elektryczności, niedobór wody). Przez kolejne dziesięciolecia niewygody zmniejszały się i turystyka zaczęła wzrastać, ograniczając się jednak głównie do centralnych miesięcy letnich. Przez cały rok na stałe Stromboli jest zamieszkałe przez około 450 osób w tym około 40 zamieszkuje miejscowość Ginostra.

 

Wyspa Stromboli jest ulubionym miejscem dla turystów poszukujących spokoju i wyciszenia, również dlatego w lokalach na wyspie zabronione jest granie muzyki po 2 godzinie w nocy.

 

Codziennie organizowane są wycieczki po wulkanie z doświadczonym przewodnikiem prowadzące na wysokość ponad 900 metrów nad poziom morza. Przy użyciu łodzi możliwe jest dotarcie w godzinach nocnych na pobliską i uczęszczaną wyspę Panarea, wystającą z wody skałę Strombolicchio i miejscowość Ginostra położoną po przeciwnej stronie wyspy i nie osiągalnej drogą lądową, i gdzie jedynym środkiem transportu są muły (w liczbie około 10).

 

>>> Ginostra >>>

 

Stromboli przyciąga również młodzież, jednak nie w dużym stopniu. Na wyspie miło można spędzić czas w tamtejszych lokalach i wziąć udział w zabawie organizowanej na plaży.


Charakterystyką wyspy, oprócz wąskich uliczek przejezdnych tylko na elektrycznych skuterach do wynajęcia na wyspie, jest brak nocnego oświetlenia ulic. Brak ten władze miasta, któremu wyspa podlega, czyli miasto Lipari, chce zachować jako ważną atrakcję turystyczną. Z Obserwatorium nocą widać lawę wulkaniczną jedynego stale czynnego wulkanu na Wyspach Eolskich oraz rozgwieżdżone niebo świetnie widoczne dzięki braku oświetlenia.

 

Pejzaż morski wyspy Stromboli jest bogaty w liczne groty, między innymi godną uwagi jest grota Eolo. Charakterystyczny jest Strombolicchio kawał skały wystającej z Morza Tyrreńskiego na wysokość 56 metrów i oddalony od Stromboli na odległość jednej mili. Obecnie mieści się na nim latarnia morska zasilana energią słoneczną. Nie ma tam ani wody ani ziemi uprawnej, więc pozostaje niezamieszkany. Atrakcją jest również Sciara del Fuoco, strome zbocze po którym stacza się rozżarzony materiał wulkaniczny wpadając do morza. Sciara del Fuoco najlepiej oglądać nocą i można to zrobić tylko od strony morza. Zwiedzać można małe centrum miasteczka, położone wokół piaskowego przyczółka Lena przypływając do Ficogrande lub San Vincenzo tworzących jedną osadę.

 

Numer katalogowy wulkanu Stromboli:

0101-04= (Smithsonian Institution, Global Volcanism Program)


Wysokość nad poziomem morza: 924 m
Położenie: 38.789°N, 15.213°E
Powierzchnia całkowita: 12.6 kilometrów kwadratowych (wyspa Stromboli)